لە توركیەوە: هوشیار حوسێن برایم و ساڵح سینۆ

نازانم چۆن جه‌نه‌ڕاڵه‌کانمان ئه‌وه‌نده‌ به‌خۆیان باوه‌ڕن، که‌ ته‌نیا ئه‌وان راستن. له‌وانه‌یه‌ له‌ ئه‌کادیمیا سه‌ربازیه‌کان به‌و شێوه‌یه‌ په‌روه‌رده‌ کرابن. ده‌رباره‌ی هه‌ر بابه‌تێک بۆچونیان هه‌یه‌و ده‌یانه‌وێت هه‌ر ئه‌و بۆچونه‌شیان بسەپێنن.
 
بۆ نمونه‌ ئه‌و کاته‌ی که‌ گوتیان: ''یه‌کێک که‌ خێزانه‌که‌ی سه‌رپۆش ببه‌ستێ، ناتوانێ ببێ به‌سه‌رۆک کۆمارو له‌کۆشکی چانقایا دابنیشێت''. بۆئه‌وه‌ش چاویان سور ده‌کرده‌وه‌و هه‌ڕه‌شه‌یان ده‌نوسی. کاتێک خه‌ڵکیش به‌ده‌نگی هه‌ڵبژاردن گوتیان: (ده‌توانێ له‌ کۆشکی چانقایا دانیشێت)، ئه‌و  جه‌نه‌ڕالانه‌ سه‌ریان سوڕما و شۆك بون.
 
زۆر شت هه‌یه‌ ده‌توانرێت گفتوگۆی له‌سه‌ر بکرێت، وه‌ک هه‌مان مه‌سه‌له‌ی سه‌رپۆش.

سه‌رفه‌رمانداری سوپا کاتێک باسی مه‌سه‌له‌ی کورد ده‌کات، راسته‌وخۆ ده‌ڵێت: '' لێدان له‌رێکخستنی تیرۆر''..
باشه‌ چاره‌سه‌ری ئاوایه‌؟
سوپا ماوه‌ی 25 ساڵه‌ شه‌ڕی په‌که‌که‌ ده‌کات.
ئه‌نجام چییه‌؟

به‌هه‌زاران کوژراو و خه‌رج کردنی به‌ملیاران دۆلار بو. به‌هیچ شێوه‌یه‌ک مه‌سه‌له‌ی کوردیش چاره‌سه‌ر نه‌بو، له‌وه‌ش زیاتر روبه‌ڕوی کۆمه‌ڵگا بونه‌ته‌وه‌. په‌که‌که‌ش هێشتا وه‌ک خۆی له‌چیاکاندا بونیان هه‌یه‌.

پێش هه‌مو شتێک ده‌بێ ئه‌وه‌ تێبگه‌ن که‌ په‌که‌که‌ چییه‌، دواتر بڕیار بده‌ین.

ئایا په‌که‌که‌ رێکخراوێکی تیرۆریستییه‌؟
ئه‌و رێکخراوه‌ی که‌ پێی ده‌ڵێن تیرۆر، 10 ئه‌ندام یان 50 ئه‌ندام ئه‌گه‌ر زیاتریش بن، تا 100 ئه‌ندامیان هه‌یه‌.

PKK  به‌هه‌زاران ئه‌ندامی خۆی هه‌یه‌و 25 ساڵه‌ له‌به‌رامبه‌ر سوپا شه‌ڕ ده‌کات و سه‌نتڕاڵی کاره‌با دروست ده‌کات و به‌نداو بینا ده‌کات و له‌هه‌مو جیهانیش بڵاوبۆته‌وه‌، خاوه‌نی سه‌رچاوه‌ی داهاتی زۆره‌و له‌هه‌موشی گرینگتر ئه‌وه‌یه‌ که‌ به‌شێوه‌یه‌کی به‌رفراوان له‌لایه‌ن خه‌ڵکه‌وه‌ پشتگیری لێده‌کرێت.
 
بۆیه‌ ناتوانرێت به‌ په‌که‌که‌ بگوترێت رێکخستنێکی تیرۆر.

هه‌مو رێگاکانی حقوق و سیاسی بۆ په‌که‌که‌ کراوه‌یه‌، که‌چی په‌که‌که‌ تێکۆشینی چه‌کداری به‌ڕێوه‌ ده‌بات، له‌شاره‌کاندا ته‌قینه‌وه‌ ئه‌نجام ده‌دات، ئه‌مه‌ش له‌ئاستی حقوقی نێوده‌وڵه‌تی به‌تیرۆر ده‌ناسرێت.

ئه‌و کارانه‌ په‌که‌که‌ ناکات به‌ رێکخراوێکی تیرۆریستی، به‌ڵکو رێکخراوێکه‌ تیرۆر به‌ڕێوه‌ ده‌بات.

ئه‌گه‌ر به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه‌ بیر بکه‌ینه‌وه‌، له‌ باشوری رۆژهه‌ڵاتی تورکیا ''مه‌به‌ستی باکوری کوردستانه‌ - وه‌رگێڕ'' نزیکه‌ی 17 هه‌زار کورد به‌ده‌ستی بکه‌ری نادیار کوژران. کاتێک ئه‌وه‌ ده‌بینین، ده‌توانین باشتر له‌مه‌سه‌له‌که‌ تێبگه‌ین.

ئه‌و تاوانانه‌ له‌ڕێگای ده‌زگای  JITEM که‌ سه‌ر به‌سوپای تورکیایه‌ ئه‌نجام دراوه‌و، ئه‌وا هێدی هێدی ئاشکرا ده‌بێت.

ئه‌و که‌سانه‌ی که‌ دانیان ناوه‌ هه‌مو شتێک ئاشکرا ده‌که‌ن، شا‌‌هێده‌ شاردراوه‌کانیش شوێنی ته‌رمی کوژراوه‌کانی ژێر زه‌وی ئاشکرا ده‌که‌ن و قسه‌کانیشیان راست ده‌رده‌چن.

كوشتنی 17 هه‌زار كورد له‌کۆڵان و شه‌قامه‌کاندا، رۆحی تیرۆر بۆخۆیه‌تی.

ئایا ئه‌و پراکتیکه‌ سوپا ده‌خاته‌ رێزی تیرۆریستان؟
نه‌خێر.
به‌ڵکو ئه‌و ده‌زگایه‌ ''واته‌ سوپا – وه‌رگێڕ'' کاری تیرۆری به‌ڕێوه‌ بردوه‌.

ئه‌گه‌ر ئێمه‌ به‌ته‌واوی له‌ په‌که‌که‌ نه‌گه‌ین، نه‌زانین هۆکاره‌کانی هه‌بونی شه‌ڕی 25 ساڵه‌ چین‌، که‌ به‌هه‌زاران که‌س له‌ په‌که‌که‌ کوژراون و ئه‌گه‌ر نه‌زانین تا ئێستا چۆن له‌سه‌ر پێ ماوه‌، هه‌رگیز ناتوانین له‌ په‌که‌که‌ بگه‌ین.

په‌که‌که‌ رێکخراوێکه‌ ریشه‌ی له‌ناو خه‌ڵکدایه‌.

بۆچونی تورکان و بۆچونی کوردان ده‌رباره‌ی په‌که‌که‌، زۆر جیاوازه‌.
په‌که‌که‌ بۆ زۆربه‌ی هه‌ره‌ زۆری کوردان رێکخراوێکی پیرۆزه‌.

له‌ناو کورداندا ئه‌وانه‌ی له‌دژی په‌که‌که‌شن هه‌ن، ره‌خنه‌ش ده‌که‌ن، به‌ڵام رای گشتی کوردان ئه‌وه‌یه‌ که‌ په‌که‌که مه‌سه‌له‌ی کوردی هێنایه‌ گۆڕه‌پان و کردی به‌ رۆژه‌ڤی تورکیا.

 ئه‌گه‌ر تۆ ئه‌و راستیانه‌ تێ نه‌گه‌یت و له‌ولاشه‌وه‌ ستراتیژی شه‌ڕ و ئاشتی دیاری بکه‌یت، ئه‌وکاته‌ ناتوانیت ئه‌نجام و سه‌رکه‌وتن به‌ده‌ست بێنیت.

له‌م وڵاته‌ی ئێمه‌دا بینینی راستییه‌کان و هێنانه‌ سه‌ر زمانی راستییه‌کان زۆر که‌س نیگه‌ران و توڕه‌ ده‌کات، به‌ڵام گه‌ر راستییه‌کانیش نه‌بینین، هه‌رگیز ناتوانین چاره‌سه‌ریشی بۆ دابنێین.

ئه‌گه‌ر ده‌وڵه‌ت له‌ناوبردنی په‌که‌که‌ بکاته‌ ئامانج، ئه‌وا ئامانجێکی زۆر هه‌ڵه‌یه‌.

یه‌که‌م؛ تۆ مومکین نییه‌ بتوانیت به‌چه‌ك په‌که‌که‌ له‌ناو به‌ریت.
دوه‌م؛ ئه‌گه‌ر هاتو تۆ توانیت په‌که‌که‌ش له‌ناو به‌ریت، به‌ڵام ناتوانین کێشه‌که‌ چاره‌سه‌ر بکه‌ین، ته‌نانه‌ت شوێنی په‌که‌که‌ رێکخراوێکی دیکه‌ داده‌مه‌زرێت، کێشه‌که‌ لێره‌ ئه‌وه‌یه‌ مافی 15 ملیۆن مرۆڤ زه‌وت کراوه‌، تا هێزی ''دانی مافه‌کانی کورد'' له‌ده‌ست تورکان دابێت، ئه‌و کێشه‌یه‌ هه‌ر به‌رده‌وام ده‌کات.

ناچارین ده‌وڵه‌تێک دابمه‌زرێنن که‌ گه‌ره‌نتی په‌یمانی کۆمه‌ڵایه‌تی بۆ که‌سه‌کان دابین بکات و له‌و ده‌وڵه‌ته‌دا مافی '' دانی ماف''ی که‌سێک به‌سه‌ر که‌سێکی دیکه‌وه‌ نه‌بێت.

سه‌رفه‌رمانداری سوپا ده‌ڵێت، ده‌توانرێت مافی کولتوری بدرێت، به‌ڵام ده‌بێ ئه‌و مافه‌ له‌چوارچێوه‌ی تاکه‌کان بێت ''لێره‌دا مه‌به‌ستی ئه‌وه‌یه‌ که‌ ماف به‌ ناوی گه‌ل نه‌بێت – وه‌رگێڕ" پێویسته‌ مافی سیاسی بۆ کوردان نه‌بێت.
ناکرێت وا بگوترێت.

گه‌ر له‌وڵاتێکی ئاساییدا جه‌نه‌راڵێک وا بڵێت، چی پێده‌گوترێت، ئه‌و گوتانه‌ ئه‌رکی سیاسییه‌ مه‌ده‌نیه‌کانه‌ بڕیاری له‌سه‌ر بده‌ن.

بۆ دانی مافه‌ سیاسییه‌کان، مافە که‌لتورییه‌کان کێ له‌گه‌ڵ کێ قسه‌ بکات، کاری سوپا نییه‌، به‌ڵکو کاری سیاسییه‌کانه‌.

ئه‌گه‌ر سه‌ربازه‌کان سیاسه‌ت بکه‌ن، ئه‌وکاته‌ کێ ببێت به‌ سه‌رباز؟

پێویسته‌ سه‌رباز له‌سیاسه‌ت دور که‌وێته‌وه‌.
پاشان ده‌بێ دانیشن له‌سه‌ر راستییه‌کان ره‌وشه‌که‌ بنرخێنن.
تۆ به‌کێشه‌ی کورد و په‌که‌که‌ بڵێیت تیرۆریست، مه‌سه‌له‌کان هه‌واڵه‌ی سوپا ده‌که‌یت، به‌و شێوه‌یه‌ش کێشه‌که‌ چاره‌سه‌ر نابێت.
 
''کێ مافی کێ بدات''
ده‌بێ کورد و تورک دابنیشن و گفتوگۆ بکه‌ن.
ده‌بێ دابنیشن و له‌و رێگایه‌ بگه‌ڕێن که‌ هه‌مو که‌س له‌م وڵاته‌دا هاوڵاتی یه‌کسانه‌و ئاسایش و ئاسوده‌یی گه‌ره‌نتی بێت.

له‌ڕاستیدا ئه‌و مه‌سه‌له‌یه‌ بۆ هه‌ردولا هه‌ڵبژاردن نییه‌، به‌ڵکو ناچارییه‌.

چونكه‌ ترس لەهێزی ژیان وا فه‌رمان ده‌دات.